Jak napisać pozew? Wzór, rozwód i alimenty

Pozew to pismo, którym uruchamiasz proces cywilny. Musi zawierać cztery rzeczy: oznaczenie sądu i stron, dokładnie określone żądanie, wartość przedmiotu sporu (jeśli sprawa jest o pieniądze) oraz uzasadnienie z dowodami. Reszta to formalności, których sąd i tak od Ciebie wymaga, więc lepiej ogarnąć je za pierwszym razem.

Problem w tym, że „pozew” to nie jest jeden dokument. Pozew o rozwód idzie do sądu okręgowego i kosztuje 600 zł. Pozew o alimenty trafia do sądu rejonowego i jest wolny od opłaty. Zwykły pozew o zapłatę ma jeszcze inną stawkę i inne rubryki. Ten sam szkielet, trzy różne wypełnienia.

Niżej znajdziesz gotowy wzór do skopiowania, rozbiór każdego elementu pisma, tabelę opłat sądowych, konkretny prompt do AI, który uporządkuje Twoje fakty, oraz realne widełki cenowe u prawnika. Jedno zastrzeżenie na start: to poradnik pisarski, nie porada prawna. Właściwość sądu, terminy i skutki zależą od Twojej sprawy, a stawka błędu w procesie bywa wysoka. Przy rozwodzie, alimentach i każdym sporze powyżej kilku tysięcy złotych skonsultuj treść pisma z adwokatem albo radcą prawnym.

Czym jest pozew i kiedy się go pisze

Pozew to pismo procesowe, w którym powód żąda od sądu rozstrzygnięcia sporu z pozwanym: zasądzenia świadczenia, ustalenia istnienia prawa albo ukształtowania stosunku prawnego, jak w przypadku rozwodu. Wymogi formalne opisują art. 126 i art. 187 Kodeksu postępowania cywilnego.

Pozew piszesz wtedy, gdy druga strona nie reaguje na Twoje wezwania, a sprawy nie da się już załatwić polubownie. Kolejność w praktyce wygląda tak: wezwanie do zapłaty albo pismo przedsądowe, próba mediacji, dopiero potem sąd. To nie jest tylko dobry obyczaj. W pozwie musisz napisać, czy strony próbowały mediacji, a jeśli nie, to dlaczego (art. 187 § 1 pkt 3 kpc).

Trzy najczęstsze typy pozwów i ich adresaci:

• pozew o zapłatę – sąd rejonowy przy wartości sporu do 100 000 zł, powyżej sąd okręgowy,
• pozew o rozwód lub separację – zawsze sąd okręgowy,
• pozew o alimenty – sąd rejonowy, wydział rodzinny i nieletnich.

Pozew różni się od pism, które składasz w sprawie administracyjnej. Jeśli walczysz z decyzją urzędu, potrzebujesz najpierw odwołania, a nie pozwu – jak napisać odwołanie od decyzji opisałem osobno. Jeśli chodzi o zaniedbanie instytucji, właściwa jest skarga, a przy podejrzeniu przestępstwa zawiadomienie do prokuratury.

Wzór pozwu do skopiowania

Poniższy szkielet działa dla pozwu o zapłatę. Elementy w nawiasach kwadratowych podmieniasz na swoje dane.

[Miejscowość], [data]

Sąd Rejonowy w [miasto]
[X] Wydział Cywilny
ul. [adres sądu]

Powód: [imię i nazwisko], [adres zamieszkania], PESEL: [numer]
Pozwany: [imię i nazwisko lub nazwa firmy], [adres], [NIP/KRS, jeśli firma]

Wartość przedmiotu sporu: [kwota] zł

POZEW O ZAPŁATĘ

Działając w imieniu własnym, wnoszę o:

1. zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty [kwota] zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia [data wymagalności] do dnia zapłaty;
2. zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów procesu według norm przepisanych;
3. przeprowadzenie rozprawy także pod nieobecność powoda.

UZASADNIENIE

W dniu [data] strony zawarły [umowę / powód wykonał usługę polegającą na …]. Powód wykonał swoje zobowiązanie w całości, co potwierdza [dokument].

Dowód: [nazwa dokumentu, np. faktura nr 12/2026 – w załączeniu]

Pozwany nie zapłacił należności w terminie wynikającym z [faktury / umowy], to jest do dnia [data]. Powód wezwał pozwanego do zapłaty pismem z dnia [data], które pozostało bez odpowiedzi.

Dowód: [wezwanie do zapłaty wraz z potwierdzeniem nadania – w załączeniu]

Strony nie podjęły próby mediacji, ponieważ pozwany nie odpowiedział na wezwanie do zapłaty ani na propozycję polubownego zakończenia sporu.

Wobec powyższego pozew jest konieczny i uzasadniony.

[własnoręczny podpis]

Załączniki:
1. odpis pozwu wraz z załącznikami dla pozwanego,
2. potwierdzenie uiszczenia opłaty sądowej,
3. [faktura / umowa / wezwanie do zapłaty].

Podstawowe elementy pozwu

Sąd czyta pozew rubryka po rubryce. Brak jednej z nich kończy się wezwaniem do uzupełnienia braków formalnych, zwykle w terminie tygodnia, a przy poważniejszych brakach zwrotem pisma.

Oznaczenie sądu i stron

Nazwa sądu, wydział i adres w prawym górnym rogu mają być pełne. Przy stronach podajesz imiona, nazwiska i adresy, a przy powodzie także numer PESEL albo NIP (art. 126 § 2 kpc). Jeśli pozywasz firmę, wpisz nazwę zgodną z KRS lub CEIDG i numer wpisu. Literówka w nazwie spółki potrafi opóźnić sprawę o miesiąc.

Wartość przedmiotu sporu

Podajesz ją w sprawach o prawa majątkowe, w pełnych złotych, bez odsetek i kosztów. To od tej kwoty liczy się opłata sądowa i to ona decyduje, czy sprawa trafia do sądu rejonowego, czy okręgowego. W pozwie o rozwód wartości przedmiotu sporu nie podajesz.

Żądanie pozwu

Najważniejsza część pisma i miejsce, w którym ludzie robią najwięcej szkód. Żądanie ma być dokładnie określone, czyli podane w liczbach i datach, a nie opisowo. „Wnoszę o zasądzenie 4 300 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 12 marca 2026 r. do dnia zapłaty” to żądanie. „Wnoszę o uregulowanie moich należności” to życzenie.

Uzasadnienie z dowodami

Chronologiczny opis faktów, po każdym twierdzeniu dowód. Nie interpretuj przepisów, nie oceniaj pozwanego, nie pisz, jakim jest człowiekiem. Opisz, co się wydarzyło i czym to udowodnisz. Każdy dowód oznacz osobną linią, żeby sąd nie musiał go szukać w akapicie.

Informacja o mediacji

Jedno albo dwa zdania: czy strony próbowały się dogadać, a jeśli nie, to z jakiego powodu. To wymóg formalny, nie ozdobnik.

Podpis i załączniki

Pozew papierowy podpisujesz odręcznie. Do sądu składasz komplet dla siebie (na kopii prosisz o prezentatę) plus odpis dla każdego pozwanego. Do tego dowód opłaty i wszystkie dokumenty wymienione w uzasadnieniu.

Jak napisać pozew krok po kroku

Jak zacząć

Zanim napiszesz pierwsze zdanie, zbierz fakty na kartce: data zdarzenia, kwota, dokumenty, terminy, wezwania, które wysłałeś. Potem ustal trzy rzeczy: kogo pozywasz (dokładna nazwa i adres), czego żądasz (kwota albo konkretne rozstrzygnięcie) i który sąd jest właściwy. Dopiero mając to na papierze, otwierasz dokument.

Nagłówek pisma jest sztywny: sąd, wydział, adres, potem strony, potem wartość przedmiotu sporu, na końcu tytuł pisma. Tego układu się nie modernizuje.

Co zawrzeć w rozwinięciu

Rozwinięcie to lista żądań i uzasadnienie. Żądania numerujesz: świadczenie główne, koszty procesu, wnioski dodatkowe (rozprawa pod nieobecność, wezwanie świadków, zabezpieczenie roszczenia). Uzasadnienie prowadź w czasie przeszłym i w porządku chronologicznym, jedno zdarzenie na akapit. Po każdym akapicie wstaw linijkę z dowodem.

Trzymaj się faktów sprawdzalnych. Sąd nie zasądzi Ci niczego za to, że pozwany był nieuprzejmy przez telefon, ale zasądzi za niezapłaconą fakturę z potwierdzeniem doręczenia.

Jak zakończyć

Zamknięcie pozwu to jedno zdanie spinające („wobec powyższego pozew jest konieczny i uzasadniony”), podpis oraz numerowana lista załączników. Ostatni krok przed wysyłką: policz odpisy. Pozwanych jest dwóch, więc kompletów potrzebujesz trzy – dla sądu, dla każdego z nich, plus Twoja kopia z prezentatą.

Pozew o rozwód i pozew o alimenty – czym się różnią

Dwa najczęściej szukane pozwy mają własne reguły, których nie da się przełożyć ze wzoru o zapłatę.

Pozew o rozwód składasz do sądu okręgowego właściwego dla ostatniego wspólnego miejsca zamieszkania małżonków, o ile jedno z nich nadal tam mieszka. Podstawą jest trwały i zupełny rozkład pożycia (art. 56 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego): rozpadła się więź uczuciowa, fizyczna i gospodarcza, i nie ma widoków na jej powrót. W żądaniu piszesz, czy chcesz rozwodu bez orzekania o winie, czy z winy pozwanego, a jeśli macie małoletnie dzieci, także o władzy rodzicielskiej, kontaktach, alimentach i sposobie korzystania z mieszkania. Do pozwu dołączasz odpis skrócony aktu małżeństwa i odpisy aktów urodzenia dzieci.

Pozew o alimenty wnosi się do sądu rejonowego, do wydziału rodzinnego i nieletnich, i to według wyboru: sądu właściwego dla pozwanego albo dla uprawnionego (art. 32 kpc), co zwykle oznacza sąd blisko dziecka. Powodem formalnie jest dziecko, reprezentowane przez rodzica. Uzasadnienie opiera się na dwóch filarach: usprawiedliwione potrzeby dziecka (rozpisz miesięczny koszt: jedzenie, mieszkanie, leki, zajęcia, ubrania) oraz możliwości zarobkowe pozwanego. Strona dochodząca alimentów jest zwolniona z kosztów sądowych z mocy ustawy (art. 96 ust. 1 pkt 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych), więc opłaty nie płacisz.

Ile kosztuje pozew – opłaty sądowe

Opłata to warunek nadania sprawie biegu. Poniżej stawki wynikające z ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (stan na 2026 rok, przed złożeniem pisma zweryfikuj aktualność na stronie właściwego sądu).

Rodzaj sprawy	Opłata	Uwagi
Pozew o rozwód	600 zł	opłata stała; przy rozwodzie bez orzekania o winie sąd zwraca połowę po uprawomocnieniu wyroku
Pozew o alimenty	0 zł	zwolnienie ustawowe strony dochodzącej alimentów
Zapłata do 500 zł	30 zł	opłata stała
Zapłata 500–1 500 zł	100 zł	opłata stała
Zapłata 1 500–4 000 zł	200 zł	opłata stała
Zapłata 4 000–7 500 zł	400 zł	opłata stała
Zapłata 7 500–10 000 zł	500 zł	opłata stała
Zapłata 10 000–15 000 zł	750 zł	opłata stała
Zapłata 15 000–20 000 zł	1 000 zł	opłata stała
Zapłata powyżej 20 000 zł	5% wartości sporu	nie mniej niż 30 zł i nie więcej niż 200 000 zł

Jeśli opłata Cię przerasta, składasz wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych wraz z oświadczeniem o stanie rodzinnym i majątku na urzędowym formularzu. Zasady pisania takich wniosków opisałem w tekście o tym, jak napisać wniosek.

Jak napisać pozew z AI

Jak się przygotować

AI nie zna Twojej sprawy i nie sprawdzi właściwości sądu. Potraktuj ją jak asystenta, który porządkuje fakty i pilnuje struktury pisma, a nie jak prawnika. Zanim zaczniesz, przygotuj: daty zdarzeń, kwoty, listę dokumentów, dane stron i to, czego dokładnie żądasz. Danych osobowych i numerów PESEL nie wklejaj do czatu – zostaw placeholdery i uzupełnij je w edytorze tekstu.

Przykładowy prompt do napisania pozwu

Jesteś doświadczonym prawnikiem procesowym. Napisz projekt pozwu o [zapłatę /
rozwód / alimenty] do [nazwa sądu], zgodny z wymogami art. 126 i 187 kpc.

Stan faktyczny (fakty, których nie wolno zmieniać ani uzupełniać):
- strony: [użyj oznaczeń POWÓD i POZWANY, bez danych osobowych]
- co się wydarzyło i kiedy: [chronologia zdarzeń z datami]
- kwota i data wymagalności: [kwota] zł, wymagalna [data]
- dowody, którymi dysponuję: [lista dokumentów]
- próba polubownego zakończenia sporu: [tak/nie + co zrobiłem]

Wymagania:
1. Zachowaj układ: sąd, strony, wartość przedmiotu sporu, tytuł, żądania
   numerowane, uzasadnienie, podpis, załączniki.
2. Po każdym twierdzeniu w uzasadnieniu wstaw osobną linię "Dowód: ...".
3. Żądania sformułuj precyzyjnie, z kwotami i datami. Bez ogólników.
4. Jeśli brakuje Ci informacji, NIE zmyślaj - wypisz je na końcu jako
   "Do uzupełnienia".
5. Styl: rzeczowy, bezosobowy, bez emocji i ocen pozwanego.
6. Na końcu dopisz listę ryzyk formalnych, które powinienem sprawdzić
   przed złożeniem pisma.

Co zrobić z odpowiedzią AI

Sprawdź trzy rzeczy, zanim cokolwiek podpiszesz. Po pierwsze, czy model nie dopisał faktów, których nie było w Twoim opisie. Po drugie, czy powołane przepisy istnieją i mówią to, co model twierdzi (zmyślone sygnatury i artykuły to najczęstszy błąd pism pisanych z AI). Po trzecie, czy żądanie jest policzalne. Poprawiony tekst przeczytaj na głos: pozew ma brzmieć jak protokół, nie jak list.

Najczęstsze błędy przy pisaniu pozwu

Niedokładne żądanie

„Proszę o zwrot pieniędzy” nie nadaje się do wyroku. Sąd zasądza konkretną kwotę od konkretnej daty. Jeśli nie umiesz jej policzyć, sprawa nie jest jeszcze gotowa do sądu.

Zły sąd albo zły wydział

Pozew wniesiony do niewłaściwego sądu nie przepada, ale traci tygodnie na przekazanie sprawy. Sprawdź właściwość rzeczową (rejonowy czy okręgowy) i miejscową, zanim wydrukujesz pismo.

Uzasadnienie napisane emocjami

Najczęstsza wpadka w sprawach rodzinnych. Trzy strony o tym, jak druga strona zniszczyła Ci życie, nie zastąpią jednej tabeli z kosztami utrzymania dziecka.

Brak dowodów przy twierdzeniach

Ciężar dowodu spoczywa na tym, kto z faktu wywodzi skutki prawne. Twierdzenie bez dokumentu, świadka albo wydruku korespondencji jest w procesie warte tyle, co nic.

Brak opłaty albo odpisów

Klasyk: pismo idzie do sądu bez potwierdzenia przelewu albo bez odpisu dla pozwanego. Efekt to wezwanie do uzupełnienia braków i stracony miesiąc.

Kopiowanie wzoru bez podmiany

W pozwach spisywanych z internetu zostają cudze miejscowości, nieistniejące wydziały i data sprzed dwóch lat. Po wypełnieniu wzoru przeczytaj całość od nowa, linijka po linijce.

Ile kosztuje napisanie pozwu u prawnika

Cennik usług w Polsce

Usługa	Widełki (2026)
Sporządzenie pozwu o zapłatę (prosta sprawa)	300–800 zł
Sporządzenie pozwu o rozwód	500–1 500 zł
Sporządzenie pozwu o alimenty	400–900 zł
Prowadzenie sprawy rozwodowej bez orzekania o winie	2 000–4 000 zł
Prowadzenie sprawy rozwodowej z orzekaniem o winie	4 000–10 000 zł
Konsultacja i sprawdzenie gotowego pisma	150–400 zł

Widełki są orientacyjne i zależą od miasta oraz kancelarii. W dużych miastach stawki wyjściowe bywają wyższe o 30–50 procent.

Co wpływa na cenę

• rodzaj sprawy – rozwód z orzekaniem o winie i podziałem majątku jest wielokrotnie droższy niż pozew o zapłatę,
• liczba i stan dokumentów – uporządkowana teczka skraca pracę prawnika o godziny,
• tryb rozliczenia – ryczałt za pismo, stawka godzinowa (200–500 zł) albo wynagrodzenie za prowadzenie całej sprawy,
• pilność – ekspres przed upływem terminu zwykle kosztuje dopłatę.

Warto pamiętać, że w razie wygranej sąd zasądza od przeciwnika koszty zastępstwa procesowego według stawek z rozporządzenia, więc część wydatku może wrócić.

Podsumowanie

• Pozew ma sztywny szkielet: sąd, strony, wartość przedmiotu sporu, żądania, uzasadnienie, podpis, załączniki.
• Żądanie musi być policzalne – kwota, data, odsetki. Ogólniki sąd zwraca.
• Po każdym twierdzeniu w uzasadnieniu wstaw dowód w osobnej linii.
• Rozwód to sąd okręgowy i 600 zł, alimenty to sąd rejonowy i zero opłaty.
• Napisz w pozwie, czy próbowałeś mediacji. To wymóg formalny, nie kurtuazja.
• AI porządkuje strukturę i fakty, ale nie sprawdzi przepisów za Ciebie. Sygnatury i artykuły weryfikuj samodzielnie.
• Przy poważnej sprawie oddaj gotowe pismo do sprawdzenia prawnikowi. Konsultacja za 200 zł bywa tańsza niż przegrany proces.

FAQ

Czy pozew można napisać odręcznie?

Tak, przepisy nie wymagają wydruku. Warunkiem jest czytelność i własnoręczny podpis. W praktyce wersja komputerowa jest bezpieczniejsza, bo łatwiej ją poprawić i skopiować w wymaganej liczbie odpisów.

Ile kosztuje pozew o rozwód?

Opłata sądowa wynosi 600 zł. Przy rozwodzie bez orzekania o winie sąd zwraca połowę tej kwoty po uprawomocnieniu się wyroku. Do tego dochodzą ewentualne koszty pełnomocnika.

Do jakiego sądu składa się pozew o alimenty?

Do sądu rejonowego, do wydziału rodzinnego i nieletnich. Możesz wybrać sąd właściwy dla miejsca zamieszkania pozwanego albo dla miejsca zamieszkania uprawnionego, czyli zwykle dziecka. Postępowanie jest wolne od opłat dla strony dochodzącej alimentów.

Co się stanie, jeśli pozew ma braki formalne?

Sąd wezwie Cię do ich usunięcia, zwykle w terminie tygodnia od doręczenia wezwania. Jeśli braków nie uzupełnisz w terminie, pismo zostanie zwrócone i nie wywoła skutków, jakie ustawa wiąże z jego wniesieniem.

Czy do pozwu trzeba dołączyć wezwanie do zapłaty?

Nie jest to bezwzględny wymóg formalny, ale w sprawach o zapłatę wezwanie działa na Twoją korzyść: dowodzi wymagalności roszczenia i tego, że próbowałeś zakończyć spór bez sądu. Bez niego ryzykujesz, że pozwany uzna roszczenie przy pierwszej czynności i to Ty zapłacisz koszty procesu.

Przeczytaj też

• Jak napisać pismo urzędowe i pismo do sądu
• Jak napisać odwołanie od decyzji
• Jak napisać wniosek